PRESENT PERFECT vs PAST SIMPLE

TL;DR – streszczenie

  • PAST SIMPLE = kiedy? → przeszłość zakończona

  • PRESENT PERFECT = co do teraz? → przeszłość + teraźniejszość

  • past simple → yesterday, last…, in 2010, ago

  • present perfect → just, already, yet, ever, never, for, since, so far

  • present perfect = brak daty

  • past simple = konkretna data

Pełne wyjaśnienie

To najczęściej mylone czasy w angielskim, bo oba mówią o przeszłości – ale w zupełnie inny sposób.

Fundamentalna różnica:

PAST SIMPLE – przeszłość zamknięta, zakończona, konkretna

PRESENT PERFECT – przeszłość połączona z teraźniejszością

PAST SIMPLE – przeszłość zakończona

Używamy, gdy:

  • wiemy kiedy coś się stało

  • czas przeszły jest zamknięty

  • wydarzenie nie ma wpływu na teraz

✔ Typowe sygnały:

  • yesterday

  • last week/month/year

  • in 2010

  • two days ago

  • when I was a child

  • this morning (jeśli poranek już minął)

✔ Przykłady:

  • I went to Spain last year.

  • She started her job in 2020.

  • They didn’t call me yesterday.

  • We met in 2015.

PRESENT PERFECT – przeszłość połączona z teraz

Używamy, gdy:

  • nie mówimy kiedy coś się stało

  • liczy się rezultat, a nie data

  • coś zaczęło się w przeszłości i trwa do teraz

  • coś wydarzyło się kiedykolwiek „do tej pory”

✔ Typowe sygnały:

  • already

  • yet

  • just

  • ever

  • never

  • recently

  • lately

  • so far

  • up to now

  • until now

  • for / since

✔ Przykłady:

  • I have lost my keys. (= nadal ich nie mam)

  • She has lived here for 10 years. (= mieszka nadal)

  • We have never tried sushi.

  • Have you finished yet?

Najważniejsza różnica: KONKRETNA DATA / CZAS

PAST SIMPLE = podajemy kiedy

  • I went to Rome two years ago.

  • She finished school in 2018.

PRESENT PERFECT = NIE podajemy kiedy

  • I’ve been to Rome. (bez daty)

  • She has finished school. (ważne: efekt)

Różnica „bez daty” vs „z datą”

Zdanie z Present PerfectTo samo zdanie w Past Simple
I’ve seen that movie.I saw that movie last week.
She has broken her arm.She broke her arm yesterday.
They have visited Spain.They visited Spain in 2019.
I’ve eaten sushi.I ate sushi once in Japan.

 

Efekt vs moment – porównania

Present Perfect → efekt, rezultat

  • I’ve broken my phone. (= jest zepsuty teraz)

  • I’ve lost my wallet. (= nadal go nie mam)

Past Simple → samo wydarzenie

  • I broke my phone yesterday.

  • I lost my wallet last week.

Czas trwający do teraz (FOR / SINCE)

To wyłącznie Present Perfect, nigdy Past Simple.

  • She has lived here for 10 years.

  • He has worked here since 2018.

Past Simple NIE działa:
❌ She lived here for 10 years.
(= już nie mieszka)

JUST / ALREADY / YET → Present Perfect

  • I’ve just finished.

  • She has already eaten.

  • Have you finished yet?

Past Simple brzmi okropnie:
❌ I just finished now.
❌ I already ate now.

EVER / NEVER → Present Perfect

  • Have you ever been to Italy?

  • I’ve never tried oysters.

A teraz:

❌ Did you ever try oysters? (AmE potoczne, ale nie do nauki)

RECENTLY / LATELY

➡ zazwyczaj Present Perfect (zwłaszcza Continuous)

  • I’ve recently moved.

  • I’ve been working a lot lately.

SO FAR / UP TO NOW / UNTIL NOW

➡ zawsze Present Perfect

  • So far, we’ve finished 3 chapters.

  • Up to now, everything has been fine.

Tabela – szybkie porównanie czasów

FunkcjaPAST SIMPLEPRESENT PERFECT
Kiedy?taknie
Okres zamknięty✔❌
Okres trwający do teraz❌✔
Doświadczenia życiowe❌✔
Rezultat teraz❌✔
„Ago”✔❌
„For / Since”❌✔
Konkretna data✔❌

Typowe błędy

❌ I’ve seen him yesterday.
✔ I saw him yesterday.

❌ When have you been there?
✔ When did you go there?

❌ I lived here since 2012.
✔ I’ve lived here since 2012.

❌ Have you done your homework last night?
✔ Did you do your homework last night?

❌ I’ve known him two years ago.
✔ I’ve known him for two years.
lub
✔ I met him two years ago.