PRESENT PERFECT SIMPLE = rezultat, ile, co, skończone
PRESENT PERFECT CONTINUOUS = proces, jak długo, efekt widoczny teraz
Simple = I’ve written 3 emails.
Continuous = I’ve been writing emails for an hour.
Simple = wynik
Continuous = czas trwania
Stative verbs → tylko Simple
Oba czasy mówią o przeszłości, która łączy się z teraźniejszością – ale robią to w inny sposób.
Fundament:
Używamy, gdy liczy się wynik, ilość, skończona czynność lub doświadczenie.
have/has + III forma (past participle)
rezultat widoczny teraz
ilość wykonanych czynności (how many times?)
zakończona czynność, ale ważna TERAZ
doświadczenia życiowe
sytuacje trwałe (statyczne)
I have written three emails. (ILE – rezultat)
She has cooked dinner. (obiad gotowy)
They have lived here for 10 years. (stan trwa)
I have finished my homework. (jest skończone)
He has lost his wallet. (dalej nie ma)
Używamy, gdy liczy się czas trwania, proces, ciągłość, tymczasowość lub widoczne skutki czynności.
have/has + been + -ing
czynność trwała do teraz
czynność zaczęła się w przeszłości i właśnie się kończy / nadal trwa
skupienie na czasie, nie na wyniku
skutek widoczny TERAZ (pot, zmęczenie, brudne ręce)
I have been writing emails for an hour. (proces)
She has been cooking all afternoon. (jest zmęczona, kuchnia ciepła)
They have been living here for 10 years. (standardowe też OK)
He has been running. (widać — spocony)
We have been waiting for 30 minutes.
I’ve read your book. (= skończyłam)
I’ve painted the room. (= jest gotowe)
I’ve been reading your book. (= czytam, ale nie skończyłam)
I’ve been painting the room. (= cały w farbie, ale niekoniecznie skończone)
How long have you been working here?
How long has she been studying English?
ALE:
How long have you known her?
(bo know = czasownik statyczny → SIMPLE)
Statyczne czasowniki NIE TWORZĄ continuous:
know
like
love
want
believe
understand
remember
Dlatego:
❌ I’ve been knowing you for years.
✔ I’ve known you for years.
MOŻNA w obu czasach — różnica w odcieniu:
I’ve lived here for 5 years. (= fakt, stan)
I’ve been living here for 5 years. (= odcień tymczasowości, ciągłość)
Też OK w obu:
I’ve read this book. (skończyłem)
I’ve been reading this book. (proces → niekoniecznie koniec)
Może wyrażać złość, frustrację, rezerwę emocjonalną:
You’ve been using my laptop again!
Someone has been drinking my juice.
Ten ton znają wszystkie mamy i wszyscy nauczyciele 😂
❌ I’ve been finished my homework.
✔ I’ve finished my homework.
(bo finish to rezultat → SIMPLE)
❌ I’ve written all day.
✔ I’ve been writing all day.
(proces)
❌ I’ve been known her since 2018.
✔ I’ve known her since 2018.
(stative verb)
❌ I’ve been lost my keys.
✔ I’ve lost my keys.
(bo efekt jest ważny TERAZ)
| Funkcja | Present Perfect Simple | Present Perfect Continuous |
|---|---|---|
| Rezultat teraz | ✔ | ❌ |
| Proces / czynność trwająca | ❌ | ✔ |
| How long? | ok | ✔ najlepsze |
| Ile razy? | ✔ | ❌ |
| Efekt widoczny teraz (pot, brud) | ❌ | ✔ |
| Czynności czasowe, tymczasowe | ok | ✔ |
| Czasowniki statyczne | ✔ | ❌ |
| Zakończone czynności | ✔ | ❌ |